Testamenty, spadki, fundacja rodzinna i sprawy majątkowe
Czynności notarialne związane ze sprawami rodzinnymi i majątkowymi pozwalają na uregulowanie sytuacji prawnej zarówno za życia, jak i na wypadek śmierci. Obejmują one między innymi rozporządzanie majątkiem, sprawy spadkowe, stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami oraz planowanie sukcesji rodzinnej. W wielu przypadkach forma aktu notarialnego jest wymagana przez przepisy prawa lub zapewnia większe bezpieczeństwo prawne uczestników czynności. Poniżej przedstawiono najczęściej dokonywane czynności notarialne z zakresu spraw rodzinnych i majątkowych.
Testament
Testament jest dokumentem, w którym spadkodawca rozrządza swoim majątkiem na wypadek śmierci. Sporządzenie testamentu w formie aktu notarialnego pozwala na jednoznaczne ustalenie jego treści oraz ogranicza ryzyko sporów dotyczących ważności dokumentu.
W testamencie można między innymi wskazać spadkobierców, ustanowić zapis lub określić sposób podziału majątku po śmierci spadkodawcy.
Akt notarialny zapewnia bezpieczeństwo przechowywania dokumentu oraz możliwość jego łatwego odnalezienia po śmierci testatora.
Najczęściej wymagane dokumenty:
- dokument tożsamości testatora,
- dane osób, które mają zostać wskazane w testamencie (jeżeli są znane).
Akt poświadczenia dziedziczenia
Akt poświadczenia dziedziczenia potwierdza, kto nabył spadek po zmarłym oraz w jakich udziałach.
Dokument ten wywołuje skutki prawne podobne do prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia jest możliwe wyłącznie w przypadkach przewidzianych przez przepisy prawa.
Co do zasady wymaga ono zgodnego udziału wszystkich osób mogących wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi lub testamentowi.
Najczęściej wymagane dokumenty:
- akt zgonu spadkodawcy,
- akty stanu cywilnego spadkobierców (w zależności od sytuacji),
- testament, jeżeli został sporządzony,
- dokumenty tożsamości uczestników.
Dział spadku
Dział spadku polega na podziale majątku spadkowego pomiędzy spadkobierców po wcześniejszym stwierdzeniu nabycia spadku.
Jeżeli pomiędzy spadkobiercami istnieje porozumienie co do sposobu podziału majątku, dział spadku może zostać przeprowadzony w kancelarii notarialnej.
Czynność może obejmować zarówno nieruchomości, jak i inne składniki majątku wchodzące w skład spadku.
Najczęściej wymagane dokumenty:
- dokument potwierdzający nabycie spadku,
- dokumenty dotyczące składników majątku objętych działem,
- dokumenty tożsamości spadkobierców.
Umowa majątkowa małżeńska (intercyza)
Umowa majątkowa małżeńska umożliwia uregulowanie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami w sposób odmienny od ustawowej wspólności majątkowej.
Może zostać zawarta zarówno przed zawarciem małżeństwa, jak i po ślubie.
W zależności od potrzeb małżonków umowa może ustanawiać rozdzielność majątkową, rozszerzać wspólność majątkową lub ograniczać jej zakres. Sporządzenie umowy majątkowej małżeńskiej wymaga formy aktu notarialnego.
Najczęściej wymagane dokumenty:
- dokumenty tożsamości małżonków lub przyszłych małżonków,
- podstawowe dane osobowe stron.
Podział majątku wspólnego
Podział majątku wspólnego pozwala na uregulowanie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami po ustaniu wspólności majątkowej.
Jeżeli strony są zgodne co do sposobu podziału majątku, czynność może zostać dokonana w kancelarii notarialnej.
W przypadku gdy majątek obejmuje nieruchomość, zachowanie formy aktu notarialnego jest konieczne.
Najczęściej wymagane dokumenty:
- dokument potwierdzający ustanie wspólności majątkowej (jeżeli jest wymagany),
- dokumenty dotyczące składników majątku podlegających podziałowi,
- dokumenty tożsamości stron.
Fundacja rodzinna
Fundacja rodzinna jest rozwiązaniem służącym planowaniu sukcesji oraz ochronie majątku rodzinnego. Jej celem jest gromadzenie majątku, zarządzanie nim oraz zapewnienie jego przekazywania kolejnym pokoleniom zgodnie z wolą fundatora.
Utworzenie fundacji rodzinnej wymaga sporządzenia statutu w formie aktu notarialnego.
Fundacja rodzinna może być wykorzystywana między innymi do planowania sukcesji przedsiębiorstwa rodzinnego, zabezpieczenia interesów członków rodziny oraz uporządkowania zasad zarządzania majątkiem.
Najczęściej wymagane dokumenty:
- dokument tożsamości fundatora,
- dane osób, które mają zostać objęte świadczeniami fundacji,
- informacje dotyczące majątku przeznaczonego na fundusz założycielski,
- projekt założeń fundacji (jeżeli został przygotowany).
← Zakres Czynności Notarialnych