Sprzedaż, darowizna, hipoteka i inne sprawy dotyczące nieruchomości
Czynności notarialne dotyczące nieruchomości należą do najczęściej dokonywanych w kancelarii notarialnej. Obejmują one zarówno przeniesienie własności nieruchomości, jak również ustanawianie praw rzeczowych, zabezpieczanie wierzytelności czy regulowanie stosunków pomiędzy współwłaścicielami. W wielu przypadkach przepisy prawa wymagają zachowania formy aktu notarialnego. Czynność dokonana bez wymaganej formy może być nieważna albo nie wywoływać zamierzonych skutków prawnych. Zakres dokumentów niezbędnych do dokonania czynności zależy od rodzaju nieruchomości oraz okoliczności konkretnej sprawy. Poniżej przedstawiono najczęściej dokonywane czynności notarialne związane z nieruchomościami.
Sprzedaż nieruchomości
Sprzedaż nieruchomości obejmuje między innymi sprzedaż mieszkania, domu, lokalu użytkowego lub działki. Umowa sprzedaży nieruchomości wymaga zachowania formy aktu notarialnego.
W ramach czynności notarialnej notariusz sporządza akt notarialny dokumentujący przeniesienie własności nieruchomości oraz dokonuje czynności wymaganych przez przepisy prawa, w tym przygotowuje wnioski do sądu wieczystoksięgowego, jeżeli są one wymagane.
Przed sporządzeniem aktu notarialnego konieczne jest ustalenie stanu prawnego nieruchomości oraz zgromadzenie dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia transakcji.
Najczęściej wymagane dokumenty:
- dokument tożsamości stron,
- numer księgi wieczystej,
- dokument stanowiący podstawę nabycia nieruchomości,
- zaświadczenia lub dokumenty wymagane dla konkretnego rodzaju nieruchomości.
Darowizna nieruchomości
Darowizna mieszkania, domu lub działki wymaga sporządzenia aktu notarialnego. Czynność polega na nieodpłatnym przeniesieniu własności nieruchomości na rzecz innej osoby.
Darowizny często dokonywane są pomiędzy członkami najbliższej rodziny, jednak przepisy nie ograniczają możliwości zawarcia umowy wyłącznie do takich przypadków.
W zależności od stopnia pokrewieństwa pomiędzy stronami darowizna może wiązać się z określonymi skutkami podatkowymi.
Najczęściej wymagane dokumenty:
- dokument tożsamości stron,
- numer księgi wieczystej,
- dokument stanowiący podstawę własności nieruchomości,
- dane osoby obdarowanej.
Najem okazjonalny
Najem okazjonalny jest szczególną formą najmu lokalu mieszkalnego przewidzianą przez przepisy prawa. Pozwala właścicielowi lokalu skuteczniej zabezpieczyć możliwość odzyskania lokalu po zakończeniu najmu.
Jednym z wymaganych elementów najmu okazjonalnego jest oświadczenie najemcy o poddaniu się egzekucji, sporządzane w formie aktu notarialnego.
W zależności od okoliczności konieczne może być również przedstawienie innych dokumentów związanych z umową najmu.
Najczęściej wymagane dokumenty:
- dokument tożsamości najemcy,
- projekt lub zawarta umowa najmu,
- dane dotyczące wynajmowanego lokalu.
Umowa przedwstępna
Umowa przedwstępna służy zobowiązaniu stron do zawarcia w przyszłości umowy sprzedaży nieruchomości. Najczęściej poprzedza zakup mieszkania, domu lub działki.
Sporządzenie umowy przedwstępnej w formie aktu notarialnego zapewnia silniejszą ochronę interesów stron i umożliwia dochodzenie zawarcia umowy przyrzeczonej przed sądem.
Treść umowy przedwstępnej może określać między innymi cenę sprzedaży, termin zawarcia umowy końcowej oraz warunki realizacji transakcji.
Najczęściej wymagane dokumenty:
- dokument tożsamości stron,
- numer księgi wieczystej,
- dokument stanowiący podstawę własności,
- informacje dotyczące planowanej transakcji.
Umowa deweloperska
Umowa deweloperska zawierana jest pomiędzy nabywcą a deweloperem i wymaga zachowania formy aktu notarialnego.
Dokument reguluje prawa i obowiązki stron związane z realizacją inwestycji deweloperskiej oraz późniejszym przeniesieniem własności lokalu lub domu.
Umowa określa między innymi przedmiot inwestycji, harmonogram realizacji przedsięwzięcia oraz zasady dokonywania płatności.
Najczęściej wymagane dokumenty:
- dokument tożsamości nabywcy,
- dokumenty przygotowane przez dewelopera,
- dane dotyczące nabywanego lokalu lub domu.
Ustanowienie służebności
Służebność jest ograniczonym prawem rzeczowym obciążającym nieruchomość. Najczęściej spotykane są służebności gruntowe, służebności przesyłu oraz służebności osobiste, w tym służebność mieszkania.
Służebność może zostać ustanowiona między innymi w celu zapewnienia przejazdu, przechodu lub korzystania z określonej części nieruchomości.
Ustanowienie służebności następuje w formie aktu notarialnego.
Najczęściej wymagane dokumenty:
- dokument tożsamości stron,
- numer księgi wieczystej,
- dokumenty dotyczące nieruchomości objętych służebnością,
- informacje określające zakres służebności.
Ustanowienie hipoteki
Hipoteka stanowi zabezpieczenie wierzytelności na nieruchomości. Najczęściej związana jest z kredytem hipotecznym, ale może również zabezpieczać inne zobowiązania.
Ustanowienie hipoteki wymaga złożenia odpowiednich oświadczeń oraz dokonania wpisu w księdze wieczystej nieruchomości.
Zakres dokumentów zależy od rodzaju zabezpieczanej wierzytelności oraz wymagań wierzyciela.
Najczęściej wymagane dokumenty:
- dokument tożsamości właściciela nieruchomości,
- numer księgi wieczystej,
- dokumenty dotyczące zabezpieczanej wierzytelności,
- dokumenty wymagane przez wierzyciela.
Zniesienie współwłasności nieruchomości
Zniesienie współwłasności polega na uregulowaniu stosunków własnościowych pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości.
Może nastąpić poprzez podział nieruchomości, przyznanie jej jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo w inny sposób uzgodniony przez strony.
Jeżeli współwłaściciele są zgodni co do sposobu zniesienia współwłasności, czynność może zostać dokonana w formie aktu notarialnego.
Najczęściej wymagane dokumenty:
- dokumenty tożsamości współwłaścicieli,
- numer księgi wieczystej,
- dokument stanowiący podstawę własności,
- informacje dotyczące proponowanego sposobu zniesienia współwłasności.
← Zakres Czynności Notarialnych
